Pracodawcy w branży morskiej nie mają lekko. Statki płyną, porty pracują, a światowy handel nie zwalnia. Ale pod pokładem branży morskiej kryje się coraz poważniejszy problem – brakuje ludzi, którzy mogliby ten system utrzymać w ruchu. Dlaczego coraz trudniej znaleźć i utrzymać doświadczonych marynarzy, mechaników czy oficerów? Jakie błędy popełniają pracodawcy i co mogą zrobić, by zatrzymać najlepszych? Przyglądamy się największym wyzwaniom kadrowym, z jakimi mierzy się dziś sektor morski.

Niedobór wykwalifikowanych pracowników (oficerów, marynarzy, mechaników, techników)

Branża morska szczególnie w Polsce, od lat zmaga się z coraz większym deficytem specjalistów – zarówno na morzu, jak i na lądzie. Z jednej strony odchodzą doświadczeni marynarze, z drugiej coraz trudniej przyciągnąć młodych ludzi do pracy w zawodach morskich. To problem, który zaczyna wpływać na całą gospodarkę morską i łańcuchy dostaw.

Przyczyny:

• Demografia: coraz mniej młodych ludzi nie tylko kończących edukację na kierunkach morskich, ale w ogóle. Kadry morskie coraz mocniej się starzeją, a najbardziej doświadczeni odchodzą na emeryturę,
• Spadek zainteresowania zawodami morskimi wśród młodych ludzi,
• Brak inwestycji w zaplecze szkoleniowe,
• Konkurencja międzynarodowa – specjaliści z Polski wybierają lepiej płatne kontrakty zagraniczne, z kolei brak specjalistów z kraju jest zapełniany osobami z zagranicy, nie zawsze tak dobrze wyszkolonymi.

Skutki:

• Trudności w obsadzie statków i projektów,
• Wzrost kosztów rekrutacji,
• Opóźnienia w realizacji usług,
• Ryzyko obniżenia jakości usług lub bezpieczeństwa,
• Większe obciążenie dla agentów morskich i tym samym efektywności ich pracy.

Możliwości i rozwiązania:

• Inwestowanie w szkolenia i programy praktyk (partnerstwa pracodawców z akademiami morskimi),
• Wprowadzenie systemów lojalnościowych (np. premie za staż, ścieżki kariery),
• Automatyzacja i cyfryzacja procesów (redukcja zapotrzebowania na część stanowisk),
• Zbilansowana i dobra rekrutacja międzynarodowa (np. z Filipin, Ukrainy, Indii),
• Zaktualizuj swoje oprogramowanie KZP – szczegóły oferty w załączniku
• Zmiana systemu edukacji na etapie szkolnym – eksperci, m.in. Prof. kpt. ż.w. Adam Weintrit, rektor Uniwersytetu Morskiego w Gdyni zwraca uwagę na słabe przygotowanie maturzystów do studiów inżynierskich w zakresie przedmiotów ścisłych jak matematyka czy fizyka. Pozwoli to na skuteczniejszą edukację specjalistyczną i przejście przez studia z większą pasją i zaangażowaniem, a nie cofanie się do żmudnych podstaw na uniwersytecie.

Wysoka rotacja i brak lojalności załogi

Ta trudność jest pochodną poprzednich, ponieważ sama w sobie jest ich efektem. Jeśli warunki pracy są trudne, a pracodawca nie pomaga w ich znoszeniu, nie szanuje i nie nagradza swoich pracowników, trudno o ich lojalność.

Przyczyny:

• Praca w systemie kontraktowym, często z zagranicznymi armatorami,
• Niestabilne warunki zatrudnienia i brak perspektyw awansu,
• Długie okresy rozłąki z rodziną,
• Niekonkurencyjne wynagrodzenia w stosunku do rynku światowego / konkurencji.

Skutki:

• Częste rekrutacje i szkolenia nowych osób – koszty i czas,
• Spadek efektywności operacyjnej i morale załóg,
• Utrata wiedzy i doświadczenia w organizacji – przejście osób wyszkolonych do konkurencji.

Możliwości i rozwiązania:

• Tworzenie kultury organizacyjnej opartej na zaufaniu i komunikacji,
• Wprowadzenie benefitów pozapłacowych (opieka psychologiczna, elastyczne kontrakty),
• Jasne ścieżki rozwoju zawodowego,
• Wynagrodzenie adekwatne do oczekiwań załogi,
• Programy „return to sea” – zachęcanie do powrotu po przerwie – pozwalają na przyciągnięcie osób z doświadczeniem.

Compliance: problemy z certyfikacją, szkoleniami i zgodnością z przepisami

W świecie, w którym przepisy morskie zmieniają się szybciej niż pogoda na oceanie, utrzymanie aktualnych kwalifikacji i dokumentacji załogi to prawdziwe wyzwanie. Wystarczy jeden brakujący certyfikat, by statek nie mógł wypłynąć, a kontrakt stanął pod znakiem zapytania. To kwestia, która wymaga precyzji oraz wsparcia nowoczesnych rozwiązań.

Przyczyny:

• Ciągle zmieniające się przepisy IMO, MLC, STCW, ISM itp.
• Brak spójnych procedur HR i audytów kompetencyjnych,
• Niewystarczające narzędzia do zarządzania dokumentacją załóg.

Skutki:

• Ryzyko sankcji podczas inspekcji (Port State Control),
• Opóźnienia w zaokrętowaniach,
• Utrata reputacji i kontraktów.

Możliwości i rozwiązania:

• Wdrożenie zintegrowanych systemów zarządzania załogą (Crew Management Systems),
• Regularne audyty dokumentacji i certyfikatów,
• Dokumentacja w chmurze,
• Automatyzacja przypomnień o kończących się certyfikatach,
• Szkolenia HR w zakresie regulacji morskich.

Złożoność prawa w zakresie zatrudniania

Zatrudnienie pracownika morskiego to proces znacznie bardziej skomplikowany niż standardowa umowa o pracę. Różne bandery, systemy podatkowe i wymogi ubezpieczeniowe sprawiają, że łatwo o pomyłkę, która może kosztować firmę czas, pieniądze i reputację. To obszar, który wymaga specjalistycznej wiedzy i doskonałej organizacji.

Przyczyny:

• Różne rejestry bander i systemy prawne,
• Składki ubezpieczeniowe i podatkowe zależne od kraju,
• Niejasne zasady dotyczące odpowiedzialności pracodawcy vs. agencji załogowych.

Skutki:

• Ryzyko niezgodności z przepisami (compliance),
• Spory pracownicze i finansowe,
• Wysokie koszty obsługi kadrowo-płacowej.

Możliwości i rozwiązania:

• Outsourcing obsługi kadrowo-płacowej do firm specjalizujących się w maritime HR,
• Ujednolicenie procedur zatrudniania i raportowania,
• Regularne konsultacje prawne w zakresie międzynarodowego prawa morskiego pracy.

Rozwiązaniem wielu problemów, z którymi borykają się firmy w branży morskiej będzie wdrożenie systemu Synerdi.pl, który jest kompleksowym narzędziem do zarządzania zasobami ludzkimi i posiada integracje z systemami kadrowo-płacowymi. Bardzo cennym dla bieżącego zarządzania narzędziem są grafiki pracy z widokiem wykresu Gantta.

Chcesz sprawdzić, jak działa w praktyce?

👉 Załóż bezpłatne konto testowe: https://app.synerdi.pl/#/Register

lub

👉 Umów się na darmową prezentację systemu: https://synerdi.pl/prezentacja-systemu/

Zapraszamy – Synerdi jest właśnie dla Ciebie!